Moet ik een zoom- of prime lens kopen? Een vraag – en soms zelfs dilemma – waar veel fotografen mee zitten. Wat zijn precies de voordellen van een zoomlens? En wat zijn de nadelen? En andersom: waarom zou je dan voor een prime lens (vast brandpunt) moeten gaan?
 

Voordelen prime lens (vast brandpunt)

  • Betere beeldkwaliteit (contrast, scherpte, chromatische aberraties etc.)
  • Laten meer licht door
  • Kleiner/lichter
  • Goedkoper

 

Nadelen prime lens (vast brandpunt)

  • Niet flexibel: één brandpuntafstand
  • Meestal geen stabilisatie

 

Oordeel/samenvatting prime lenzen

Over het algemeen zijn prime lenzen beter als je kijkt naar beeldkwaliteit. Dit komt omdat ze maar één ding hoeven te doen. En dat doen ze als de beste (over het algemeen, er zijn uitzonderingen). Omdat ze hun brandpuntafstand niet hoeven te verleggen kunnen relatief veel licht door laten (f/1.8 of f/1.4 bijvoorbeeld). Dat is al snel 2-8x zo veel licht dan een typische zoomlens. Prime lenzen zijn over het algemeen ook een stuk kleiner door hun relatief simpele design (minder lenselementen nodig). Tenslotte zijn prime lenzen ook nog aanzienlijk goedkoper. Het enige echte nadeel: ze zijn niet zo flexibel. “Zoomen” doe je dan ook met je benen: dichterbij lopen of verder weg gaan staan. Echter is dit niet altijd mogelijk en zul je dus óf de shot soms missen óf de lens moeten vervangen. Twee technieken om dit enigszins op te lossen: stel je schiet met een 50mm en wilt wijder kun je soms een panorama schieten. Als je “dichterbij” wilt komen (stel van 50 mm naar 85 of 100 mm) dan kun je achteraf bijsnijden/croppen. Met de hedendaagse sensortechnologie hoef je niet veel in te leveren op kwaliteit.
 

Voordelen zoom lens (variabel brandpunt)

  • Flexibel: lenzen wisselen minder vaak nodig
  • Meestal voorzien van stabilisatie

 

Nadelen zoom lens (variabel brandpunt)

  • Mindere beeldkwaliteit (contrast, scherpte, chromatische aberraties etc.)
  • Laten minder licht door
  • Groter/zwaarder
  • Duurder

 

Oordeel/samenvatting zoom lenzen

Over het algemeen zijn zoomlenzen minder goed dan primes als je puur kijkt naar beeldkwaliteit. Over het algemeen zijn ze minder scherp, hebben minder (micro)contrast en meer proberen met lensfouten, zoals chromatische aberraties. Doordat het design van een zoomlens veel complexer is dan die van een prime is een veel grotere lens nodig. Deze is over het algemeen ook een stuk zwaarder. Je moet de meestel zoomlenzen eigen zien als “Jack of all trades, Master at none”. Dit wil zeggen: ze kunnen alles een beetje, maar niets heel goed. Dit is echter wel sterk overdreven: tegenwoordig zijn de meeste lenzen minstens “prima” over het gehele zoombereik. Met name oudere zoomlenzen hebben moeite om mee te kunnen met de prime lenzen. En als je gaat kijken naar professionele zoomlenzen is dat verschil al helemaal klein (goed voorbeeld is de welbekende Canon EF 70-200mm f/2.8 L IS USM II). Omdat zoomlenzen zo veel meer complex en groot zijn kosten ze ook meer. Het grootste voordeel blijft dan ook dat ze zeer flexibel zijn: met één goede zoom lens kun je vaak een compleet shoot doen. Bij een prime is dit ook mogelijk, maar zul je veel vaker concessies moeten doen.